مقاله ها

رونمایی از کتاب "درخت سئوال نمی‌کند می‌افتد"

آیین رونمایی و جلسه نقد و بررسی مجموعه «‌درخت سؤال نمی‌کند‌، ‌می‌افتد» سروده سپیده نیک‌رو عصر دیرووز چهارشنبه (8 اردیبهشت 1395) با حضور سراینده این کتاب، محمدرضا عبدالملکیان و جمعی از شاعران جوان و پیشکسوت، در شهر کتاب فرشته برگزار شد . این مجموعه به تازگی از سری «جهان تازه‌ی شعر» توسط نشر چشمه منتشر شده است.
خرید کتاب درخت سوال نمی‌کند می‌افتد
سپیده نیکرو، در ابتدای این نشست درباره جزئیات کتاب گفت: این شعرها را بین سال‌‌های 88 و 93 سروده ام و علت انتخاب اسم آن ، نوع نگاه من به پدیده‌ها و سؤال‌های هستی شناسانه‌ من است . این که درختی در زمان افتادن ، سؤال نمی‌پرسد بدیهی است اما این پرسش که چرا او نمی پرسد و اینکه چرا می‌افتد از نظر من می‌تواند اشاره به علت حضور و مرگ انسان داشته باشد.
 
محمدرضا عبدالملکیان، شاعر پیشکسوت، در این جلسه به چشم‌انداز روشن شعر جوانان اشاره کرد و گفت : بررسی شعر 4 شاگرد برجسته‌ نیمایوشیج ( مهدی اخوان ثالث ، احمد شاملو ، فروغ فرخزاد و سهراب سپهری ) به ما نشان می‌دهد ، شباهت‌های این شاعران نیست که جهان آن‌‌ها را می‌سازد بلکه تفاوت‌های آن‌هاست که دنیایشان را رقم می‌زند.

پس از آن ، وی شاعران را به دو دسته تقسیم کرد. شاعرانی که تصاویر عینی و جهان ملموس خود را دارند و شاعرانی که تصاویر و جهان دیگران را در شعر خود منعکس می‌کنند و در ادامه ، نیک‌رو را از شاعران دسته‌ی اوّل دانست . عبدالملکیان توضیح داد: اشعار مجموعه ذکر شده ، در تمام ابعاد تصاویر عینی و تجربه های زیسته خود شاعر را در برمی‌گیرند . آنجا که او می گوید ( آیا به چشم سقف / من بیشتر از کله‌ای که راه می‌رود هستم / آیا زمین مرا دو پای بزرگ می‌بیند / تنها برای گلوله‌هاست که قلب دارم ) کارکرد اجسام و اشیاء در این شعر او تصویری عینی است که از جهان خاص او سرچشمه می‌گیرد و یا وقتی شاعر، انسان را در قالب ساختمانی نارنجی تصویر می‌کند این تصویر ، تصویری تازه و برساخته ذهن اوست که بر پایه‌ جهان‌بینی خاص او ، به تفسیر جهان دست می‌زند.

عبدالملکیان، سپیده نیک‌رو را شاعری با دایره واژگانی گسترده توصیف کرد و اهمیت این دایره‌ واژگانی را آزادی شاعر در سرودن شعر دانست. او توضیح داد: نیک‌رو شاعری است که پدیده‌ها را همانطور که هستند می‌پذیرد و معترض نیست.

علیرضا عباسی ، شاعر و منتقد ، نیز ویژگی عدم اعتراض را به عنوان ویژگی برجسته‌ شعر نیک‌رو مورد بررسی قرار داد . او اشاره کرد: این ویژگی در اسم کتاب ، در همان ابتدا آشکار می‌شود . سؤال نکردن و افتادن. این خصوصیت در کنار ظرفیت‌‌های اعتراضی در بعضی شعرها ، قرار می‌گیرد و شاعر این اعتراض را در بطن شعر نگه می‌دارد . نمونه بارز این شکل از اعتراض درونی، چهار شعر « حرف نزدن » است . زبان شعرها برای بیان مفاهیم به خوبی انتخاب شده‌اند و این هماهنگی زبان و معنا ، انسجامی ساختاری به کلیت اثر بخشیده است .
 
مرتضی بخشایش، در ادامه، سپیده نیک‌رو را شاعری با شاعرانگی در بطن زندگی دانست و اذعان داشت: با شناختی که از او دارم او در همه حال شاعر است . تنهایی، در شعر نیکرو نیز مانند شعر سایر شاعران امروز، مفهومی کلیدی است. تنهایی‌ای که می تواند به عنوان انتخاب یا نتیجه تنهایی اجباری انسان ها باشد تنهایی انتخابیِ انسان معاصر نکته پررنگی است که شعر نیکرو هم از آن حکایت می‌کند.
 
در ادامه این نشست، مانی جعفرزاده ، آهنگساز و منتقد سخن خود را با نقل مفاهیمی از سفرنامه منوچهر آتشی به اروپا آغار کرد . او ادبیات و هنر امروزِ ایران را مانند اروپای آن زمان ، ادبیات محفلی خواند که محدود به دایره‌های خاصی شده است . او گفت: شعر نیک‌رو نتیجه نگاه او به محفل‌های مختلف ادبی است. هر چند بیشتر او را در شمار شاعران تصویرمحور به حساب می‌آید.

وی گفت: شاعر در بسیاری از موارد مایل است شروع و پایان شعر و یا بخش هایی از شعر را مسکوت بگذارد تا مخاطب آن را بر اساس ذهنیت خود بسازد . چنانچه در بعضی شعرها مانند شعر 30 کتاب مشهود است ( ناخن‌های مصنوعی را / در تاکسی چسباند/ و زیر نگاه‌‌های متعجب خم نشد/ مهم نبود / که گره کفشش را / بندساعتش را / نمی توانست باز کند/ راننده در اولین تقاطع ایستاد / پیاده‌اش کرد ) ابتدا و انتهای شعر مسکوت است و اینکه او پیش از سوار شدن در تاکسی کجا بوده و پس از آن به کجا می رود به عهده مخاطب گذاشته شده است.

آیین رونمایی از مجموعه اشعار «درخت سوال نمی‌کند، می‌افتد» با پخش دکلمه‌هایی با صدای سپیده نیک‌رو و با موسیقی مصباح قمصری پایان یافت.

 

منبع: ایبنا

متن نقد و بررسی شما (اجباری)
کد امنیتی
کد امنیتی را در زیر وارد کنید